Premier kontrasygnuje nominacje asesorów. Spór o konstytucję i bezpieczeństwo energetyczne

Premier kontrasygnuje nominacje asesorów – koniec sporu o konstytucję

W środę, 30 lipca 2025 r., Prezes Rady Ministrów Donald Tusk podpisał 200 dokumentów dotyczących nominacji asesorskich. Decyzja ta kończy wielotygodniowy spór prawny między Kancelarią Premiera a Pałacem Prezydenckim. Prezydent Andrzej Duda, a następnie jego następca, wręczyli asesorom akty nominacyjne bez wymaganej kontrasygnaty szefa rządu, co – zdaniem prawników – naruszało artykuł 144 Konstytucji RP.

Krajowa Rada Sądownictwa w stanowisku z 29 lipca 2025 r. jednoznacznie wskazała, że akty urzędowe Prezydenta niewymienione wprost w konstytucji wymagają podpisu Premiera. W związku z tym prezesi sądów odesłali do KRS nominacje pozbawione kontrasygnaty, aby te mogły trafić do szefa rządu. Dopiero po podpisaniu przez Donalda Tuska dokumenty stały się w pełni legalne.

„Mamy do czynienia z niepotrzebnym, absurdalnym i groźnym zamachem na Konstytucję – po raz pierwszy w tak jawny i bardzo szkodliwy sposób, z bardzo złymi konsekwencjami dla asesorów, polskich sądów i tych, którzy czekają na ich orzeczenia”.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier podkreślił, że podpisanie dokumentów było działaniem bez emocji, mającym na celu naprawienie szkód powstałych w wyniku niekonstytucyjnych działań głowy państwa. Dodał, że jako szef rządu otrzymywał do kontrasygnaty podobne akty od wszystkich prezydentów, w tym od Andrzeja Dudy, i zawsze je podpisywał.

Legalni asesorzy odciążą sądy – 11 tysięcy spraw miesięcznie

Podpisanie nominacji ma ogromne znaczenie dla polskiego wymiaru sprawiedliwości. Jak zaznaczył Donald Tusk, ta grupa 200 asesorów będzie mogła rozpatrywać miesięcznie od 10 do 11 tysięcy spraw. Asesorzy, zanim zostaną sędziami, mogą orzekać w sądach rejonowych, co znacząco odciąża przeciążone wydziały cywilne i karne.

Brak kontrasygnaty mógłby doprowadzić do sytuacji, w której wszystkie wydane przez asesorów orzeczenia zostałyby uznane za nieważne. To z kolei sparaliżowałoby pracę sądów i pogłębiło zaległości, które w Polsce sięgają już milionów spraw. Dzięki decyzji Premiera asesorzy mogą rozpocząć orzekanie w pełni legalnie, co przyspieszy rozpatrywanie spraw obywateli.

„Dramat tej sytuacji polega na tym, że dwie instytucje – Prezydent RP i Trybunał Konstytucyjny – odpowiedzialne za ochronę i przestrzeganie Konstytucji, zawiązały coś na kształt politycznego spisku, aby tę Konstytucję złamać”.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier odniósł się również do roli Trybunału Konstytucyjnego, który – jego zdaniem – uczestniczył w próbie obejścia ustawy zasadniczej. Dodał, że nieuzyskanie kontrasygnaty to „kolejna próba złamania Konstytucji na rzecz zmiany ustroju bez zmiany Konstytucji”. Podkreślił, że rząd będzie konsekwentnie bronił porządku konstytucyjnego.

Bezpieczeństwo energetyczne Polski – upały nie grożą blackoutem

Podczas konferencji prasowej Premier odniósł się także do sytuacji w polskiej elektroenergetyce. W obliczu rekordowych temperatur, które w ostatnich dniach przekraczały 35 stopni Celsjusza, rząd przeprowadził specjalne spotkanie dotyczące ryzyka wystąpienia blackoutu. Donald Tusk uspokajał, że mimo trudnych warunków pogodowych, system energetyczny działa stabilnie.

Ograniczenia w pracy dotyczą części bloków w elektrowniach w Kozienicach i Połańcu, gdzie z powodu niskiego poziomu wody w rzekach nie ma wystarczającej ilości chłodziwa. Mimo to Polskie Sieci Elektroenergetyczne nie planują uruchomienia okresu przywołania na rynku mocy, czyli sięgania po dodatkowe rezerwy. To oznacza, że nie ma obecnie zagrożenia dla ciągłości dostaw prądu.

„Mieliśmy dziś spotkanie, aby ocenić, czy istnieje ryzyko wystąpienia jakiejkolwiek formy blackoutu. Mimo rekordowych temperatur, których się spodziewamy, nie ma dziś zagrożenia blackoutem. Sytuacja jest pod kontrolą”.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier zwrócił uwagę, że Polska przeszła już przez trudną zimę i dwie fale upałów, a system energetyczny poradził sobie z tymi wyzwaniami. Kluczową rolę odegrała dywersyfikacja źródeł energii – w czasie upałów, gdy tradycyjne elektrownie muszą ograniczać produkcję, fotowoltaika dostarcza rekordowe ilości energii. To właśnie rozwój odnawialnych źródeł energii, w tym lądowych i morskich farm wiatrowych, ma być priorytetem na najbliższe lata.

Lista faktów: nominacje i energetyka

• 200 nominacji asesorskich podpisanych przez Premiera 30 lipca 2025 r.
• 10–11 tysięcy spraw miesięcznie mogą rozpatrywać legalnie powołani asesorzy
• Kontrasygnata wymagana na podstawie artykułu 144 Konstytucji RP
• Ograniczenia pracy bloków w elektrowniach Kozienice i Połaniec z powodu upałów
• Brak planów uruchomienia przywołania na rynku mocy przez PSE

Bezpieczeństwo pracowników w czasie upałów – apel Premiera

Donald Tusk zaapelował do wszystkich pracodawców w Polsce o szczególne zadbanie o bezpieczeństwo pracowników w czasie ekstremalnych temperatur. Przypomniał o rozporządzeniu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, które określa maksymalną dopuszczalną temperaturę w miejscu pracy. Nowe przepisy mają być nie tylko instruktażem, ale i zobowiązaniem dla pracodawców.

Premier przestrzegał, że upały to nie żart – podczas ostatniej fali upałów w lipcu doszło do tragicznego zdarzenia, w którym pracownik jednego z zakładów stracił życie. W Polsce brakuje doświadczeń z tak wysokimi temperaturami, dlatego tak ważne jest przestrzeganie nowych norm. Pracodawcy powinni zapewnić pracownikom dostęp do wody, zacienione miejsca odpoczynku oraz elastyczne godziny pracy w najgorętszych porach dnia.

„Ten dzień jest szczególny. Prognozy wskazują, żeby być bardzo ostrożnym, uważnym i reagować na wszystkie zagrożenia związane ze zbyt wysoką temperaturą. Praca w tych warunkach w niektórych miejscach jest po prostu nie do zniesienia”.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier zaapelował też do oponentów politycznych o „pójście po rozum do głowy” w kwestii inwestycji w energetykę. Jego zdaniem stabilność sieci wymaga zrównoważonego i zróżnicowanego rynku energii, a Polska powinna dalej rozwijać współpracę z europejskimi sąsiadami – importować i eksportować energię m.in. z Niemiec, Szwecji i Czech.

Co to oznacza dla Gorzowa Wielkopolskiego?

Decyzja o kontrasygnacie nominacji asesorskich ma bezpośrednie przełożenie na Sąd Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskim, który od lat boryka się z ogromnymi zaległościami. Dodatkowi asesorzy – jeśli trafią do naszego okręgu – mogą realnie przyspieszyć rozpatrywanie spraw cywilnych i rodzinnych, na które mieszkańcy czekają miesiącami. W Gorzowie, podobnie jak w całym województwie lubuskim, braki kadrowe w sądownictwie są szczególnie dotkliwe, a każdy nowy orzecznik to szansa na skrócenie kolejek do rozpraw.

Z kolei kwestie bezpieczeństwa energetycznego dotyczą każdego mieszkańca regionu. W czasie upałów, gdy klimatyzatory i wentylatory pracują na pełnych obrotach, stabilność dostaw prądu jest kluczowa. Gorzów, jako miasto wojewódzkie, jest zależny od ogólnopolskiej sieci przesyłowej, a zapewnienie ciągłości zasilania to także kwestia działania szpitali, szkół i instytucji publicznych. Dywersyfikacja źródeł energii, w tym rozwój fotowoltaiki, to szansa na większe bezpieczeństwo także dla lokalnych firm i gospodarstw domowych, które coraz częściej inwestują w panele słoneczne.