Rok szkolny 2026/27 w cieniu historii. Premier: „Nienawiść i pogarda prowadzą do zła”
Inauguracja w miejscu, które pamięta horror wojny
Wybór Wielunia na miejsce inauguracji roku szkolnego nie był przypadkowy. To właśnie to miasto, jako pierwsze w Polsce, zostało zbombardowane przez niemieckie lotnictwo we wrześniu 1939 roku. Atak na uśpione, bezbronne miasto pochłonął życie co najmniej 1200 osób, a centrum miejscowości legło w gruzach w 90 procentach. Premier Donald Tusk, zapalając znicz przy pomniku ofiar września, oddał hołd tym, którzy zginęli w jednym z najbardziej tragicznych dni w historii naszego narodu.
Szef rządu rozmawiał także z dwojgiem świadków tamtych wydarzeń – panią Anielą i panem Eugeniuszem, którzy jako dzieci patrzyli na pożogę i śmierć. Ich relacje to żywa lekcja historii, której nie zastąpi żaden podręcznik. Tusk podkreślił, że pamięć o wojnie powinna być dla kolejnych pokoleń moralnym kompasem – narzędziem, które pozwala odróżniać dobro od zła i dostrzegać zagrożenia, zanim przerodzą się w tragedię.
„Pamięć to nie tylko znajomość dat” – apel premiera do młodzieży
Premier zwrócił się bezpośrednio do uczniów, przypominając, że 1 września to dzień, który łączy radość z rozpoczęcia nowego roku szkolnego z refleksją nad historią. – „Dziś powinniśmy w każdej szkole pamiętać, że nienawiść, pogarda, przemoc, agresja prowadzą do zła” – mówił. To przesłanie nabiera szczególnego znaczenia w obliczu rosnącej liczby aktów przemocy w polskich szkołach, w tym tych o podłożu narodowościowym.
Premier zaapelował do młodych ludzi o codzienną odwagę cywilną: szacunek dla odmiennych opinii, reagowanie na przemoc i pomoc słabszym. – „To, w jaki sposób traktujecie swoich rówieśników, to, jak reagujecie na przemoc, na agresywną głupotę ma wielkie znaczenie” – podkreślił. Jego słowa to nie tylko moralizowanie, ale konkretna wskazówka, jak budować społeczeństwo odporne na nienawiść.
„Bardzo Was proszę, szanujcie się nawzajem, respektujcie swoje opinie, szanujcie nauczycieli, kłóćcie się z nimi, kiedy czujecie, że macie rację. Pomyślcie przynajmniej raz w tygodniu o tych, którzy potrzebują Waszej pomocy i postarajcie się im pomóc. To jest najpiękniejsza lekcja wychowania obywatelskiego”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Wojna jako przestroga – co możemy zrobić, by się nie powtórzyła?
Premier przypomniał, że spór o to, gdzie dokładnie rozpoczęła się II wojna światowa – w Wieluniu czy na Westerplatte – ma drugorzędne znaczenie. Najważniejsze jest, aby pamiętać, co do tej wojny doprowadziło i jak wielkim nieszczęściem jest każdy konflikt zbrojny. Ta pamięć daje szansę, że kolejne pokolenia nie będą musiały doświadczyć okrucieństwa wojny.
Ale pamięć to nie tylko znajomość dat i faktów. To przede wszystkim refleksja nad ich znaczeniem. Dlatego tak ważne jest, aby młodzi ludzie rozumieli, że pokój i wolność nie są dane raz na zawsze. Odpowiedzialność za bezpieczną Polskę zaczyna się od codziennych postaw – od tego, jak traktujemy siebie nawzajem w szkole, na podwórku, w internecie.
Co to oznacza dla młodych mieszkańców Gorzowa?
Choć Wieluń leży kilkaset kilometrów od Gorzowa Wielkopolskiego, przesłanie płynące z inauguracji jest uniwersalne. W naszych szkołach – w Zespole Szkół nr 1, w II Liceum czy w szkołach podstawowych na Piaskach – uczniowie również mierzą się z problemem przemocy rówieśniczej, hejtu w sieci czy wykluczenia. To, co powiedział premier, to sygnał dla całej społeczności szkolnej: reagujmy, nie bądźmy obojętni.
Gorzowscy nauczyciele i pedagodzy od lat prowadzą programy profilaktyczne, ale to uczniowie są pierwszym ogniwem reakcji. Jeśli widzisz, że kolega jest poniżany – odezwij się. Jeśli słyszysz mowę nienawiści – nie milcz. To właśnie takie postawy budują społeczeństwo, które potrafi przeciwstawić się złu, zanim stanie się ono wielką tragedią. Pamięć o ofiarach wojny to zobowiązanie do budowania świata, w którym pogarda nie ma miejsca.
Najważniejsze liczby i fakty z inauguracji
- 1 września 2026 – data inauguracji roku szkolnego 2026/27 w Wieluniu
- 1200 ofiar – liczba ofiar niemieckiego bombardowania Wielunia w 1939 roku
- 90% – stopień zniszczenia centrum miasta podczas ataku
- 87 lat – tyle minęło od wybuchu II wojny światowej
- 2 świadków – pani Aniela i pan Eugeniusz, z którymi rozmawiał premier
Inauguracja w Wieluniu to nie tylko symboliczny gest, ale realne wezwanie do pracy nad sobą i swoim otoczeniem. Każdy z nas – uczeń, rodzic, nauczyciel – ma wpływ na to, czy w polskich szkołach będzie więcej szacunku, czy więcej agresji. Wybór należy do nas.